جمال الدين محمد الخوانساري

534

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

6875 كلّ امرء لاق حمامه . هر مردى ملاقاة كننده است مرگ خود را . 6876 كلّ ممتنع صعب مناله ومرامه . هرابا كنندهء دشوار است رسيدن بآن وطلب كردن آن ، ظاهر اينست كه مراد اين باشد كه هر گاه كسى صنعتى وپيشهء يا مطلبي ديگر پيش گيرد وببيند كه آن ابا ميكند از أو واقبالى نمىكند بسوى أو باين كه بقدرى كه ديگران از براي مثل آن كار سعى ميكنند بآن مىرسند أو سعى كند وحاصل نشود از براي أو پس رسيدن بآن ديگر صعب ودشوار است بهتر اينست كه دست از آن بردارد وكار ديگر پيش گيرد چه هر كس آسان كرده شده از براي آنچه خلق شده از براي آن ، واين است كه بسيار مىشود كه كسى در پيشهء هر چند سعى ميكند چيزى نمىشود وبپيشهء ديگر كه مىرود بآسانى ماهر مىشود در آن . 6877 كلّ مسمّى بالوحدة غير اللّه سبحانه قليل . هر ناميده شده بيكى بودن غير خداى سبحانه كم است مراد ، اينست كه يكى حقيقي آنست كه أصلا در آن تركيبي نباشد نه از أجزاى خارجيه مثل تركيب خانه از در وديوار كه هر يك ممتازند از يكديگر ومحمول نمىشوند نه بر كلّ ونه بر يكديگر ، ونه از اجزاء ذهنية كه در خارج موجودند بيك وجود وممتاز نيستند ودر ذهن ممتاز شوند از يكديگر وهر يك محمول شوند بر يكديگر وبر كلّ نيز مثل تركيب انسان از حيوان وناطق كه چنين نيست كه حيوان موجودى باشد جدا ، وناطق موجودى باشد جدا ، بلكه در خارج هر دو موجودند بيك وجود وممتاز نيستند از يكديگر وذهن آنها را از يكديگر جدا ميكند وامتياز مىدهد وحكم ميكند بوجود هر يك در انسان ، وحمل هر يك بر انسان وبر يكديگر چنانكه مىگويند : انسان